Lek Ladki Yojana Updated : महाराष्ट्र सरकारने मुलींच्या शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी लेक लाडकी योजना सुरू केली आहे. या योजनेअंतर्गत मुलीच्या जन्मापासून १८ वर्षांपर्यंत टप्प्याटप्प्याने एकूण ₹१,०१,००० आर्थिक मदत दिली जाते. पात्र कुटुंबातील दोन मुलींना या योजनेचा लाभ मिळतो.
महाराष्ट्र सरकारने मुलींच्या शिक्षणाला चालना देण्यासाठी आणि त्यांच्या आर्थिक सक्षमीकरणासाठी लेक लाडकी योजना सुरू केली आहे. या योजनेच्या माध्यमातून मुलींच्या जन्मापासून ते १८ वर्षांपर्यंत टप्प्याटप्प्याने आर्थिक मदत दिली जाते. या योजनेतून एकूण ₹१,०१,००० इतकी आर्थिक मदत मुलीच्या नावाने देण्यात येते.
मुलींचे शिक्षण अर्धवट राहू नये आणि कुटुंबांना आर्थिक आधार मिळावा या उद्देशाने ही योजना सुरू करण्यात आली आहे. समाजात मुलींचे शिक्षण आणि सक्षमीकरण वाढवण्यासाठी सरकारकडून अनेक उपक्रम राबवले जात आहेत. त्यापैकी लेक लाडकी योजना ही महत्त्वाची योजना मानली जाते.
ही योजना २०२३ मध्ये राज्य सरकारने सुरू केली असून राज्यातील अनेक कुटुंबांनी याचा लाभ घेतला आहे. सोलापूर जिल्ह्यातच हजारो मुलींना या योजनेचा लाभ मिळाल्याची माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली आहे.
लेक लाडकी योजनेचा उद्देश
लेक लाडकी योजनेचा मुख्य उद्देश म्हणजे मुलींच्या शिक्षणाला प्रोत्साहन देणे आणि त्यांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम बनवणे हा आहे. अनेक वेळा आर्थिक अडचणींमुळे मुलींचे शिक्षण मध्येच थांबते.
या परिस्थितीत कुटुंबांना आर्थिक मदत मिळावी आणि मुलींना शिक्षण पूर्ण करण्यासाठी प्रोत्साहन मिळावे, यासाठी ही योजना राबवली जात आहे. सरकारकडून दिली जाणारी आर्थिक मदत मुलीच्या शिक्षणासाठी आणि भविष्यासाठी उपयोगी ठरते.
कोणाला मिळतो योजनेचा लाभ?
लेक लाडकी योजनेचा लाभ मिळण्यासाठी काही अटी निश्चित करण्यात आल्या आहेत.
१) मुलगी महाराष्ट्रात जन्मलेली असावी.
२) कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹१ लाखांच्या मर्यादेत असावे.
३) कुटुंबाकडे पिवळे किंवा केशरी रेशन कार्ड असणे आवश्यक आहे.
४) एका कुटुंबातील फक्त २ मुलींनाच या योजनेचा लाभ मिळतो.
५) दुसऱ्या अपत्याच्या जन्मानंतर कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रियेचे प्रमाणपत्र सादर करणे आवश्यक आहे.
या अटी पूर्ण करणाऱ्या कुटुंबातील मुलींना या योजनेचा लाभ दिला जातो.
पाच टप्प्यांमध्ये मिळते आर्थिक मदत
लेक लाडकी योजनेअंतर्गत मुलीच्या शिक्षणाच्या विविध टप्प्यांवर आर्थिक मदत दिली जाते.
१) मुलीच्या जन्मानंतर: ₹५,०००
२) पहिलीत प्रवेश घेतल्यावर: ₹६,०००
३) सहावीत प्रवेश घेतल्यावर: ₹७,०००
४) अकरावीत प्रवेश घेतल्यावर: ₹८,०००
५) मुलगी १८ वर्षांची झाल्यावर: ₹७५,०००
या सर्व टप्प्यांमधून एकूण ₹१,०१,००० इतकी आर्थिक मदत दिली जाते.
अर्जासाठी आवश्यक कागदपत्रे
लेक लाडकी योजनेसाठी अर्ज करताना काही कागदपत्रे सादर करावी लागतात.
१) मुलगी व पालकांचे आधार कार्ड
२) रेशन कार्ड
३) मुलीचा जन्म दाखला
४) रहिवासी दाखला
५) बँक पासबुक
६) कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रियेचे प्रमाणपत्र
ही सर्व कागदपत्रे सादर केल्यानंतर पात्र लाभार्थ्यांना योजनेचा लाभ मिळतो.
मुलींच्या सक्षमीकरणासाठी महत्त्वाची योजना
लेक लाडकी योजना ही मुलींच्या शिक्षणाला प्रोत्साहन देणारी आणि त्यांना आर्थिक आधार देणारी महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेमुळे अनेक कुटुंबांना दिलासा मिळत असून मुलींच्या शिक्षणाला चालना मिळत आहे.
सरकारच्या मते या योजनेमुळे समाजात मुलींबाबत सकारात्मक बदल घडण्यास मदत होत आहे.
