CLOSE AD

महिला आणि बालकल्याण योजना – ग्रामीण भागातील महिलांसाठी सशक्तीकरणाची दिशा

Published On: September 13, 2025
Women and Child Welfare Scheme

Women and Child Welfare Scheme : जिल्हा परिषद, यवतमाळच्या महिला आणि बालकल्याण विभागाद्वारे ग्रामीण भागातील महिला आणि मुलींसाठी तांत्रिक, शैक्षणिक व आर्थिक सशक्तीकरणाचे विविध उपक्रम राबवले जात आहेत. योजनेचा मुख्य उद्देश म्हणजे ग्रामीण भागातील महिलांना स्वावलंबी बनवणे, मुलींना शिक्षणासाठी प्रोत्साहन देणे, आणि कौशल्य विकासाच्या माध्यमातून रोजगारनिर्मिती करणे.

या योजनेंतर्गत तांत्रिक प्रशिक्षण, MS-CIT संगणक प्रशिक्षण, इयत्ता 5 वी ते 12 वीतील मुलींना सायकल वाटप (DBT माध्यमातून), तसेच शिलाई मशीनसाठी 90% अनुदान देण्यात येते. यामुळे महिलांना घरबसल्या रोजगार मिळण्याची संधी प्राप्त होते आणि मुलींना शिक्षणासाठी प्रोत्साहन मिळते.

या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी इच्छुक लाभार्थ्यांनी ऑनलाइन अर्ज करणे आवश्यक आहे. योजना ही पूर्णपणे सार्वजनिक हिताची असून, कोणत्याही प्रकारच्या वर्गवारीशिवाय सर्व महिलांसाठी खुली आहे.

1️⃣ योजनेचा उद्देश आणि सामाजिक गरज

या योजनेचा मुख्य उद्देश म्हणजे ग्रामीण भागातील महिलांना आणि मुलींना स्वावलंबनाच्या दिशेने मार्गदर्शन व मदत करणं. अद्यापही अनेक भागात महिलांना शिक्षण, डिजिटल साक्षरता, व तांत्रिक प्रशिक्षण यापासून वंचित राहावं लागतं.

शासकीय योजनांद्वारे शासकीय-खाजगी प्रशिक्षण केंद्रांमार्फत डिजिटल व व्यावसायिक प्रशिक्षण देऊन महिलांना स्वतःचा व्यवसाय सुरू करता यावा, हा या योजनेमागचा प्रमुख उद्देश आहे.

2️⃣ ग्रामीण महिलांसाठी तांत्रिक प्रशिक्षण कार्यक्रम

या घटकात शिवणकाम, ब्युटी पार्लर, मेंहदी डिझाईनिंग, पॅकिंग प्रक्रिया, अशा विविध प्रशिक्षणांचा समावेश आहे. तांत्रिक प्रशिक्षणामुळे महिलांना कौशल्याधारित व्यवसाय सुरू करता येतो. प्रशिक्षण पूर्ण केल्यानंतर प्रमाणपत्रही दिलं जातं, जे भविष्यात कामाच्या शोधासाठी उपयुक्त ठरतं.

3️⃣ MS-CIT प्रशिक्षण – डिजिटल साक्षरतेची वाट

महिलांसाठी संगणक शिक्षण म्हणजे डिजिटल युगात प्रवेशाची संधी. MS-CIT प्रमाणपत्रामुळे महिला सरकारी योजना, बँकिंग, ऑनलाईन व्यवहार, डिजीलॉकर, उमेदवारी अर्ज इत्यादी बाबतीत सक्षम बनतात.

यातून महिला केवळ संगणक साक्षरच होत नाहीत, तर त्या घरबसल्या इतर महिलांनाही प्रशिक्षित करण्याचं काम करू शकतात, ज्यामुळे ग्रामीण भागात सामूहिक बदल घडू शकतो.

4️⃣ इयत्ता 5 वी ते 12 वीच्या मुलींसाठी सायकल वाटप योजना

शाळा लांब असल्याने अनेक मुली शाळा सोडतात. या अडचणीवर उपाय म्हणून, सायकल वाटप योजना राबवली जाते. DBT (Direct Benefit Transfer) प्रणालीद्वारे शाळकरी मुलींच्या पालकांच्या खात्यात निधी जमा केला जातो.

किमान २ किमी अंतर असलेली शाळा आणि नियमित उपस्थिती ही या योजनेची पात्रता असते. यामुळे शिक्षणात सातत्य आणि स्त्रीशिक्षणाचा प्रचार होतो.

5️⃣ महिलांसाठी शिलाई मशीनवर 90% अनुदान

या योजनेद्वारे महिलांना स्वतःचा शिलाई व्यवसाय सुरू करता यावा यासाठी ९०% अनुदानावर शिलाई मशीन दिली जाते. शिवणकामाचं प्रमाणपत्र आणि जात प्रमाणपत्र आवश्यक असते.

शिलाई मशीनमुळे महिला घरी बसून कपड्यांची सिलाई, युनिफॉर्म तयार करणे, मास्क बनवणे यासारखे व्यवसाय सुरू करू शकतात. यामुळे उत्पन्नात वाढ आणि आर्थिक स्वावलंबन शक्य होतं.

6️⃣ ऑनलाईन अर्ज प्रक्रिया – सोपी आणि पारदर्शक

अर्ज करण्यासाठी लाभार्थ्यांना https://zpyavatmal.gov.in या अधिकृत संकेतस्थळावर जावं लागतं.

  • “Scheme” विभागातून संबंधित योजना निवडावी
  • आधार, फोटो, खाते तपशील, प्रमाणपत्रे अपलोड करावी
  • अर्जाच्या स्थितीचा ट्रॅकही ऑनलाईन करता येतो

ऑनलाईन प्रक्रिया असल्यामुळे लाचखोरीला आळा आणि पारदर्शकतेचा अनुभव मिळतो.

7️⃣ संपर्क व सहाय्य केंद्रे

📍 जिल्हा परिषद महिला व बालकल्याण विभाग, यवतमाळ
📍 प्राथमिक आरोग्य केंद्र / अंगणवाडी केंद्र
📍 तालुका महिला प्रकल्प अधिकारी कार्यालय
🌐 अधिकृत संकेतस्थळ:
👉 https://zpyavatmal.gov.in/scheme/महिला-आणि-बाल-कल्याण

📞 संपर्क: स्थानिक अंगणवाडी सेविका, ग्रामसेवक यांच्याशी संपर्क साधा.

शेतकरी

या ब्लॉगमध्ये तुम्हाला शेतीविषयक सर्व चालू घडामोडी तसेच हवामान अंदाज, पिकाविषयी माहिती वाचयला मिळणार आहेत.

Leave a Comment