Shravan Bal Pension Yojana 2026 : महाराष्ट्र शासनाच्या श्रावणबाळ सेवा राज्य निवृत्तीवेतन योजनेअंतर्गत पात्र ज्येष्ठ नागरिकांना दरमहा ₹६०० निवृत्तीवेतन दिले जाते. ६५ वर्षांवरील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल नागरिकांना या योजनेचा लाभ मिळतो. अर्जदार जिल्हाधिकारी कार्यालय, तहसील कार्यालय किंवा तलाठी कार्यालयामार्फत अर्ज करू शकतात.
राज्यातील ज्येष्ठ नागरिकांना आर्थिक आधार मिळावा आणि त्यांच्या दैनंदिन गरजा पूर्ण करण्यासाठी मदत व्हावी या उद्देशाने महाराष्ट्र शासनाकडून श्रावणबाळ सेवा राज्य निवृत्तीवेतन योजना राबविण्यात येत आहे. सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाच्या माध्यमातून चालवल्या जाणाऱ्या या योजनेत पात्र लाभार्थ्यांना दरमहा आर्थिक मदत दिली जाते.
वाढते वय, कमी होत जाणारे उत्पन्न आणि महागाईच्या पार्श्वभूमीवर अनेक ज्येष्ठ नागरिकांना आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागतो. अशा नागरिकांसाठी ही योजना मोठा दिलासा देणारी ठरत आहे. विशेषतः दारिद्र्यरेषेखालील कुटुंबातील नागरिक आणि कमी वार्षिक उत्पन्न असलेल्या वृद्धांना या योजनेचा थेट लाभ मिळतो.
कोणाला मिळतो योजनेचा लाभ?
श्रावणबाळ सेवा राज्य निवृत्तीवेतन योजना दोन गटांमध्ये विभागण्यात आली आहे.
गट (अ)
- वय ६५ वर्षे किंवा त्यापेक्षा जास्त
- दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) कुटुंबाच्या यादीत नाव असणे आवश्यक
या लाभार्थ्यांना राज्य शासनाकडून ₹४०० आणि केंद्र शासनाच्या इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजनेअंतर्गत ₹२०० असे एकूण ₹६०० प्रतिमहिना मिळतात.
गट (ब)
- वय ६५ वर्षे किंवा त्यापेक्षा जास्त
- कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹२१,००० पेक्षा कमी
या गटातील लाभार्थ्यांना राज्य शासनाकडून थेट ₹६०० प्रतिमहिना निवृत्तीवेतन दिले जाते.
योजनेतील आर्थिक लाभ
| लाभाचा प्रकार | रक्कम |
|---|---|
| मासिक निवृत्तीवेतन | ₹६०० |
| राज्य शासनाचा हिस्सा | ₹४०० ते ₹६०० |
| केंद्र शासनाचा हिस्सा (गट अ) | ₹२०० |
अर्ज कुठे करावा?
पात्र नागरिक खालील कार्यालयांमध्ये अर्ज सादर करू शकतात:
✅ जिल्हाधिकारी कार्यालय
✅ तहसीलदार कार्यालय (संजय गांधी योजना)
✅ तलाठी कार्यालय
अर्जाची छाननी झाल्यानंतर पात्र लाभार्थ्यांची निवड करण्यात येते.
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- रहिवासी पुरावा
- वयाचा पुरावा
- उत्पन्न प्रमाणपत्र
- बँक पासबुक
- बीपीएल प्रमाणपत्र (लागू असल्यास)
- पासपोर्ट आकाराचा फोटो
ज्येष्ठ नागरिकांसाठी महत्त्वाची योजना
राज्यातील हजारो वृद्ध नागरिकांना या योजनेचा लाभ मिळत आहे. नियमित उत्पन्नाचा स्रोत नसलेल्या नागरिकांसाठी हे निवृत्तीवेतन मोठा आधार ठरत आहे. शासनाकडून वेळोवेळी लाभार्थ्यांची पडताळणी केली जाते. त्यामुळे पात्र नागरिकांनी कागदपत्रे अद्ययावत ठेवणे आवश्यक आहे.
भावनिक प्रतिक्रिया
अनेक वृद्ध नागरिकांसाठी दरमहा मिळणारे ₹६०० हे केवळ आर्थिक सहाय्य नसून आत्मविश्वास आणि सन्मानाने जगण्याचा आधार आहे. औषधे, किराणा आणि इतर आवश्यक खर्च भागवण्यासाठी ही मदत महत्त्वाची ठरत आहे.
टीप: अर्ज करण्यापूर्वी संबंधित कार्यालयात पात्रतेची खात्री करून घ्यावी.













